Author: Joseph Curmi

“Ħallu lil Alla jħabbibkom miegħu”
(2Kor 5,20)
IL-BLANDUN
tifsira u simboliżmi
katekeżi qasira bi tħejjija għall-velja tal-għid
Ir-IV Ħadd tar-Randan B

Mill-Evanġelju skond San Ġwann (Ġw 3,14-21)
"U kif Mosè rafa' s-serp fid-deżert, hekk jeħtieġ li jkun merfugħ Bin il-bniedem, biex kull min jemmen fih ikollu l-ħajja ta' dejjem. Għax Alla hekk ħabb lid-dinja li ta lil Ibnu l-waħdieni, biex kull min jemmen fih ma jintilifx, iżda jkollu l-ħajja ta' dejjem. Għax Alla ma bagħatx lil Ibnu fid-dinja biex jagħmel ħaqq mid-dinja, imma biex id-dinja ssalva permezz tiegħu. Min jemmen fih ma jkunx ikkundannat; iżda min ma jemminx huwa ġa kkundannat, għax ma emminx fl-isem ta' l-Iben il-waħdieni ta' Alla. U l-ġudizzju huwa dan: li d-dawl ġie fid-dinja, imma l-bnedmin ħabbew id-dlam aktar mid-dawl, għax l-għemil tagħhom kien ħażin. Għax kull min jagħmel il-ħażen jobgħod id-dawl, u ma jersaqx lejn id-dawl, biex għemilu ma jinkixifx. Imma min jagħmel is-sewwa jersaq lejn id-dawl, biex juri li hemm Alla f'għemilu."
Id-dawl u n-nar fil-Liturġija
Fil-liturġija, is-simboliżmi tad-dawl u n-nar insibuhom kważi dejjem flimkien. Fil-liturġija nużaw x-xemgħat biex jakkumpanjaw l-Evanġeljarju u anki biex iżidu mas-simboliżmu tal-altar. Ix-xemgħat jimxu quddiem iċ-ċelebrant li qed imexxi iċ-ċelebrazzjoni f’isem Kristu. Nixegħlu x-xemgħa quddiem ikoni, pitturi u xbiehat qaddisa bħala sinjal ta’ ferħ u festa. Barra minn dan, kull darba li l-kommunità tinġabar biex titlob, nixegħlu d-dwal tal-elettriku. Dan ukoll jżid u juri minn barra l-ferħ li l-ġemgħa qed tħoss fil-qalb.
Iżda ta’ min jgħid li għalkemm għandna d-dawl artifiċjali elettriku, id-dawl naturali xorta ma sparixxiex la mill-użu tal-familja u s-soċjetà u lanqas fil-knisja. Dan għaliex id-dawl naturali tan-nar u tad-dawl tax-xemx, għandu fih sinjifikat kbir. Fl-antik il-knejjes kienu jinbnew jħarsu lejn l-orjent minn fejn titla’ xemx. Fil-magħmudija tiġi mogħtija xemgħa lill-imgħammed ġdid li tinxtegħel mill-blandun. Il-lampier li jinħaraq u jinħela quddiem it-tabernaklu hu s-sinjal ta’ adorazzjoni u talb kontinwu. Ix-xemgħa li tinxtegħel fuq l-oqbra huma sinjal ta’ qima għall-ġisem mejjet li fil-ħajja kien imqaddes bis-sagramenti. Il-purċissjonijiet aux flambeaux juru minn barra l-fidi tal-kommunità li tishar. Fil-festa ta’ Preżentazzjoni ta’ Ġesù fit-tempju (il-Kandlora) ix-xemgħa turi l-preżenza ta’ Kristu bħala dawl li jdawwal il-ġnus.
Il-Blandun tal-Għid
Tifsira tad-dawl
Mit-tifsiriet kollha li joħorġu mid-dawl tan-nar meta użat fil-knisja, il-blandun tal-Għid għandu it-tifsira l-iktar kbira u importanti. Il-Blandun tal-Għid jirrapreżenta lill-Mulej, ix-xemx li qatt ma tgħib. Jiġi mixgħul fid-dlam ċappa tal-lejl min-nar ġdid, għax fl-Għid jiġġedded kollox. Id-dwal l-oħra jiġu mixgħula direttament mill-blandun.
It-tifsira kollha tad-dawl tal-Għid hi rakkontata fl-innu sabiħ li l-knisja tkanta fil-lejl tal-Għid - Exultet. Dan jiġbor fih it-tħabbira tal-ħelsien tal-Għid, li deher l-ewwel ħjiel tiegħu fil-ġrajjiet tal-Antik Testment u imbagħad seħħ bil-qawmien ta’ Kristu. Il-purċissjoni tad-dawl ta’ Kristu (Lumen Christi) fil-lejl tal-Għid fejn il-blandun jimxi l-ewwel u warajh il-kommunità turi, li Ġesù li qam hu dawl fid-dlamijiet, hu dawwal lill-ġnus bil-qawmien tiegħu. Fil-fatt minn dan id-dawl jinxtegħlu x-xemgħat f’idejn dawk preżenti. Dan hu l-lejl l-iktar importanti u qaddis tal-Knisja għax fih Kristu rebaħ il-mewt u d-dlam. Tul iż-żmien kollu tal-Għid il-Blandun jibqa’ jixgħel bħala sinjal tal-qawmien ta’ Kristu.
Is-Simboli Imnaqqxa
Is-Salib - Fuq il-blandun f’Sibt il-Għid jiġi mnaqqax forma ta’ salib. Is-salib hu s-sinjal tal-fidwa. Filwaqt li jonqox il-linja l-wieqfa ċ-ċelebrant jgħid: “Kristu lbieraħ u llum”. Filwaqt li jonqox il-linja l-mimduda jgħid: “il-Bidu u t-Tmiem”
A W - L-Alfa u l-Omega - Dawn huma l-ewwel u l-aħħar ittra tal-alfabet Grieg. Dawn juru li fi Kristu jibda kollox u fih jintemm.
Is-Sena - Fl-erba’ rkejjen tas-salib jiġu mnaqqxa in-numri tas-sena li tkun. U filwaqt li jitnaqqxu dawn in-numri iċ-ċelebrant jgħid: “Tiegħu iż-żminijiet, u l-eternità. Lilu kull glorja, għal dejjem ta’ dejjem. Amen”
Il-Ħames Boċċi tal-inċens - Dawn jitwaħħlu f’għamla ta’ salib fuq il-blandun. Dawn jirrappreżentaw il-ħames pjagi li Ġesù ġarrab fil-passjoni tiegħu u li minnhom għarfuh id-dixxipli wara li qam. Filwaqt li jwaħħalhom iċ-ċelebrant jgħid: “Bl-pjagi tiegħu qaddisa u glorjużi jħarisna u jżommna Kristu l-Mulej. Amen.”

A

2

0

0

9

W

ID-DAWL Fl-EVANĠELJU TA’ ĠWANNI
“Id-dawl jiddi fid-dlam imma d-dlam ma għelbux”. (Ġw 1,5)
“Ġwanni ma kienx id-dawl, imma ġie biex jixhed għad-dawl, dak id-dawl veru li jdawwal kull bniedem huwa u ġej fid-dinja”. (Ġw 1,8-9)
“U l-ġudizzju huwa dan: li d-dawl ġie fid-dinja, imma l-bnedmin ħabbew id-dlam aktar mid-dawl għax l-għemil tagħhom kien ħażin.” (Ġw 3,19)
“Jiena d-dawl tad-dinja. Min jiġi warajja ma jimxix fid-dlam, iżda jkollu d-dawl tal-ħajja.” (Ġw 8,12)
“Qalilhom Ġesu: ‘Ftit ieħor baqagħlu magħkom id-dawl. Mela ibqgħu miexja sakemm għandkom id-dawl, biex id-dlam ma jilħaqkomx. Min jimxi fid-dlam ma jafx fejn hu sejjer.’” (Ġw 12,35)

Parroċċa San Lawrenz—Randan 2009